26 آوریل 2022- متابولیسم لیپیدها نقش مهمی در ایجاد بیماری های قلبی عروقی و دیابت نوع 2 ایفا می کند. با این حال، اطلاعات کمی در مورد روابط مولکولی وجود دارد. با استفاده از لیپیدومیکس، یک روش تحلیلی مدرن، تیمی به رهبری دکترFabian Eichelmann ، از DIfE وDZD ، چربی هایی را شناسایی کردند که از نظر آماری با بیماری های قلبی عروقی و دیابت نوع 2 مرتبط هستند. علاوه بر این، دانشمندان دریافتند که رژیم غذایی با افزایش نسبت اسیدهای چرب غیراشباع(FAs) منجر به کاهش چربی های پرخطر و افزایش چربی های کم خطر می شود. این یافته ها در مجله Circulation منتشر شد.
بیماری های قلبی عروقی عامل اصلی مرگ و میر در سراسر جهان هستند و حدود 18 میلیون مرگ در سال را شامل می شوند. افراد مبتلا به دیابت نوع 2 ، دو تا سه برابر بیشتر در معرض خطر حمله قلبی یا سکته هستند. تعداد افرادی که تحت تأثیر این بیماری قرار گرفته اند برای چندین دهه به طور پیوسته در حال افزایش بوده است. بر این اساس، نیاز زیادی به شناسایی نشانگرهای زیستی وجود دارد که می تواند نشان دهنده پیشرفت بیماری در مراحل اولیه باشد تا از شروع آن جلوگیری نمود یا حداقل آن را به تاخیر انداخت.
مطالعات قبلی نشان داده اند که بیماری های قلبی عروقی و دیابت نوع 2 ارتباط نزدیکی با متابولیسم لیپیدها دارند. برای رمزگشایی این روابط در سطح مولکولی، دانشمندان چندین سال است که از تجزیه و تحلیل لیپیدومیکس استفاده می کنند. این یک روش تحلیلی مدرن است که بینش های بسیار دقیقی را در مورد پروفایل اسیدهای چرب در پلاسمای خون ارائه می دهد. اسیدهای چرب عمدتاً بلوکهای ساختاری مولکولهای پیچیده ای به نام لیپیدها در بدن انسان هستند. بر اساس ساختار مولکولی آنها، لیپیدها به کلاس ها و انواع مختلفی طبقه بندی می شوند. به مجموع تمام لیپیدهای موجود در یک ارگانیسم، لیپیدوم می گویند.
69 لیپید مرتبط با خطر بیماری شناسایی شد
دکتر Eichelmann، محقق دپارتمان اپیدمیولوژی مولکولی در DIfE و دانشمند مرکز آلمانی تحقیقات دیابت (DZD) و تیمش، پروفایل اسیدهای چرب را در 2414 نمونه خون از مطالعه EPIC-Potsdam ارزیابی کردند. نمونهها در اوایل دهه 1990 جمعآوری شده بودند و بخشی از آنها متعلق به شرکتکنندگانی بود که در سالهای بعد به بیماری قلبی عروقی یا دیابت نوع 2 مبتلا شدند. محققان با استفاده از تکنیک های تجزیه و تحلیل لیپیدها با کارایی بالا، در مجموع 282 لیپید مختلف را شناسایی کردند که 69 مورد از آنها با حداقل یکی از این دو بیماری مرتبط بودند. دکتر Eichelmann گفت: ارتباط آماری با بیماری های قلبی عروقی برای 49 لیپید یافت شد که عمدتاً به استرهای کلسترول و اسفنگولیپیدها تعلق داشتند. 12 لیپید با دیابت نوع 2 مرتبط بودند که اکثر آنها گلیسرول و فسفولیپید بودند. ارتباط با هر دو بیماری برای 8 لیپید مشاهده شد که در میان آنها چندین مونواسیل گلیسرید برجسته وجود داشت. در سطح مولکولی، محققان دریافتند که لیپیدهای پرخطر بیشتر حاوی اسیدهای چرب اشباع شده، به ویژه اسید پالمیتیک هستند.
تعدیل چربی در رژیم غذایی تأثیر خود را نشان می دهد
در بخش دوم این تحقیقات، دانشمندان میخواستند دریابند که آیا لیپیدهای مرتبط با خطر(لیپیدهای پرخطر) را میتوان با تغییر ترکیب اسیدهای چرب رژیم غذایی تحت تأثیر قرار داد. یک مطالعه ی مداخله ای 16 هفته ای برای ارائه پاسخ به این سوال توسط محققان دانشگاه ریدینگ در انگلستان طراحی و انجام شد. تیم دکتر Julie Lovegrove، 113 زن و مرد سالم 21 تا 60 ساله را به خدمت گرفتند و آنها را به طور تصادفی به سه گروه تقسیم کردند. گروه اول یک رژیم غذایی با افزایش مقدار اسیدهای چرب اشباع دریافت کردند. گروه دوم از رژیم غذایی سرشار از اسیدهای چرب تک غیراشباع پیروی کردند و به گروه سوم رژیم غذایی سرشار از اسیدهای چرب تک غیراشباع و چند غیراشباع داده شد. رژیم غذایی به گونه ای طراحی شده بود که کل انرژی دریافتی در هر سه گروه یکسان بود، به طوری که شرکت کنندگان نه وزن اضافه کردند و نه وزن کم کردند. در ابتدای مطالعه و چهار ماه بعد، نمونه های خون افراد گرفته شد تا محققان بتوانند پروفایل اسیدهای چرب موجود در پلاسمای خون شرکت کنندگان را تعیین و مقایسه کنند. دکتر لاوگرو در مورد نتایج به طور خلاصه گفت: ما دریافتیم که رژیم های غذایی با نسبت بالای اسیدهای چرب غیر اشباع، باعث کاهش چربی های مرتبط با خطر و در عین حال افزایش چربی های کم خطر در مقایسه با رژیم غذایی با نسبت بالای اسیدهای چرب اشباع، می شود.
این یافته ها از این توصیه ی رایج حمایت می کند که جایگزینی اسیدهای چرب اشباع با اسیدهای چرب غیراشباع در رژیم غذایی یک ابزار بالقوه برای پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی و دیابت نوع 2 است.پروفسور ماتیاس شولز، رئیس دپارتمان اپیدمیولوژی مولکولی و محقق اصلی مطالعه EPIC-Potsdam در DIfE، گفت: لیپیدهای شناسایی شده می توانند به عنوان نشانگرهای زیستی افزایش خطر عمل کنند. مدل های پیش بینی خطر آینده می توانند بر اساس آنها باشند. در مرحله بعدی، محققان میخواهند اثر انگشت لیپیدومیکسی را در خون شناسایی کنند که اثرات یک رژیم غذایی آزمایشی را نشان دهد و بررسی کنند که آیا این رژیم غذایی با خطر طولانی مدت بیماری قلبی عروقی مرتبط است یا خیر.
منبع:
https://www.sciencedaily.com/releases/2022/04/220426101717.htm